3G sistemi UMTS (Universal Mobile Telecommunications System) olarak bilinen üçüncü-nesil bir teknolojidir. Üçüncü-nesil(3G) kablosuz haberleşmede birinci-nesili(1G) ve  ikinci-nesili(2G) takip eden; aynı anda ses verisi (telefon görüşmesi) ve ses-olmayan veriyi(email, internet, kısa mesajlaşma..vs) tek bir wireless şebeke üzerinden göndermeyi sağlayan yeni bir teknolojidir.  Büyük geniş kurumsal bir ağda 3G yapısına geçiş yapan ilk ülke Japonya’ dır, Avrupa da 2003 yılında 3G ye geçiş yapılmıştır, toplam 25 ülkede 60 adet  3G networkü bulunmaktadır.

3G yüksek hızlı mobil erişimi ile Internet Protokol(IP) destekli servisleri tek çatı altında toplamayı amaçlar. Bu sistemde , en zaruri şey konuşan ya da bir şekilde birbirleri ile bağlantı kuran iki aygıtın kablo ya da herhangi bir fiziksel cihaza gereksinim duymamasıdır, veri gönderimi için sadece radyo frekanslarını kullanırlar. Farklı GSM operatörlerinin farklı alanlarda geniş güç aralıklarındaki farklı frekansları kullandığı göz önüne alındığında bu önemli bir noktadır.

1G neslinden itibaren mikroişlemciler, dijital kontrol hatları, 2G neslinden itibaren de kontrol ve ses sinyallerinin dijitalleşmesi icat edilmiş ve geliştirilmiştir. Bu yeni teknolojiler düşük maliyette yüksek kalite ve yüksek kapasiteler sağlamaktadır.  3G teknolojisi de ses,fax,ve Internet i içeren yüksek hızlı servislerin global roaming içerisinde kesintisiz kullanılabilirliğini taahüt eder.

Bir göz atarsak;

1G – 1970 lerde geliştirilmiştir, sadece analog servisleri desteklerdi (AMPS – Advanced Mobile Phone Service adındaki teknolojiyı kullanırdı).
2G - 1980 lerde geliştirilmiştir, 9.6K ve 14.4K bit/sec veri hızlarında dijital ses servislerini (CDMA - Code Devision Multiple Access, TDMA – Time Devision Multiple Access, GSM – Global System for Mobile Communications, PDC – PErsonal Digital Cellular teknolojilerini kullanırdı) ve caller ID gibi gelişmiş çağrı özelliklerini desteklerdi fakat süreklilik gerektiren bağlantılarda ciddi olumsuzlkar yaşardı.
3G – 2M bit/second hızlarında üstün ses kalitesi sağlayarak sürekli veri alış-verişini destekler (W-CDMA – Wide BAnd Code Division Multiple Access, CDMA – 2000, TD-SCDMA – Time-Division Synchronous Code-Division Multiple-Access teknolojilerini kullanır)
4G – Hareketli konumda 100Mb/sec, statik konumda 1Gb/Sec hızlarında iletimi olanaklı kılan bir teknolojidir. Japonya’ da deneme amaçlı kullanılmaya başlanılmıştır.

3G mobil telekomünikasyon sistemleri için WARC ve WRC tarafından, 1992 ve 2000 yıllarında 1885-2025 MHz, 2110-2200 MHz, 806-960 MHz, 1710-1885 MHz ve 2500-2690 MHz’lik frekans bantları ayrılmış bulunmaktadır.

Değişik ihtiyaçlara ve spektrumun diğer uygulamalar tarafından da kullanılabilmeleri için yapılan paylaşımlara göre, 1885-2005 MHz, 1900-1980 MHz, 1920-1980 MHz, 2010-2025 MHz, 2110-2170 MHz, 2110-2200 MHz şeklinde çeşitli bantlar 3G için tahsis olunmuştur. Bunun yanısıra, her bir işletmeciye de 3G hizmetlerini sunabilmesi için genellikle 2×10 MHz veya 2×15 MHz’lik ve buna ilaveten 5 MHz’lik bir spektrumun tahsis edilebilmektedir.

GPRS nedir?

GPRS (General Packet Radio Service ) 2G + GPRS= 2,5G
Kablosuz ağlar üzerinden veri iletimini olanaklı kılan bir teknolojidir, ayrıca cep telefonlar, PDA’ ler ve bilgisayarların web sayfaları, e-mail, ve diğer veri ile ilgili bilgi sistemlerine erişmelerini sağlar. GPRS sınıfları(class) datanın hangi hızlarda gönderilebileciğini belirler.

Class A –  GSM ve GPRS aynı anda çalışabilir, ses ve veri oturumlarının eş zamanlı kullanımını mümkün kılar.
Class B -  GSM ve GPRS aynı anda çalışabilir, but aynı anda birden fazla oturumu(çağrıyı) desteklemez. Aynı anda sadece bir hizmeti kullanabiliriz, veri ya da ses hizmeti, bir nevi half-dublex mode.
Class C – GSM ve GPRS  aynı anda olmamak şartı ile herhangi birisi aktif olabilir, kullanıcının veri ve ses arasında switch yapması gerekir.

Teknik olarak, sınıflar telefonun timeslot kapasitesine göredir. Daha fazla timeslot daha hızlı veri iletimi demektir.

EDGE ve 3G arasındaki fark nedir?

EDGE teknolojisi GPRS den daha hızlı veri transferi sağlar. 8 tane timeslot kullanabilir ve her timeslot 48Kbps olduğunu düşünürsek 48×8=384 Kbps max veri hızına erişebiliriz.

2,75G networku EDGE olarak kabul edilir, muzik ve video için hızı yeterlidir fakat görüntülü konuşma için kullanılamaz.

3G nin destekleyebileceği değişik servisler:

Nerede olursak olalım, örn uçakta seyahat ederken, mobil palm cihazımız ile Internette surf yapabiliriz, yakın zamanda 3G kullanarak cihazdan cihaza bağlantılarda da birçok kolaylıklar gelecektir; evimizdeki buzdolabının boş rafları algılayarak otomatik olarak mağazadaki görevlinin PDA ine mesaj göndermesi gibi işlemler çok uzak görünmemektedir.

* Mesajlaşma, internet erişimi ve yüksek hızda çoklu ortam haberleşme desteği
* Gelişmiş hizmet kalitesi
* Mevcut şebekelere geriye doğru uyum sağlayabilme, düşük kurulum maliyeti
* Gelişmiş güvenlik yöntemleri sayesinde mobil ticarete ortam sağlayabilme
* Medya haberciliği açısında çekilen video görüntülerinin en hızlı bir şekilde haber merkezine yetiştirilmesi
* 4 saatte indirilebilen 700 MB’lık Divx filmin 1 saatte indirilebilmesi (2 mbps hız)
* Görüntülü konuşmanın sağlanması.
* Mobil TV izleyebilme (Kupa maçları ve diziler vs)

* 0 ile 40 km/saat arasında, 3G’nin teorik hızı saniyede 2 mbit civarındadır.
* 40 ile 120 km/saat arasında, 3G’nin veri alışveriş hızı saniyede 386 kbit’e geriler.
* Yaklaşık 360 km/saat hızın ötesine çıkılınca, 3G verinin aktarılmasında ciddi sorunlar yaşanmaya başlayabilir!

Buna ek olarak, 3G ile birlikte kullanılan frekans bandı 2100 / 2400 Mhz civarlarına çekilmiştir. Eğer 900 Mhz GSM standardına göre karşılaştırırsak, bu değişiklik kapsama alanının dokuz kata kadar küçülmesi anlamına gelmektedir! Dolayısıyla şehirlerde binalar, açık alanlarda ise alanın büyüklüğü yüzünden 3G kapsama alanı dar kalmaktadır.

Bu iki sorunun çözümü için 4G teknolojisi planlanmaktadır.

Kaynaklar;
3gnewsroom.com
en.wikipedia.org
mobilein.com
searchmobilecomputing.techtarget.com
webopedia.com
3gnewsroom.com
3g.co.uk
tk.gov.tr
turkyurdu.com